Kto lub co ma kontrolę, gdy hipnotyzer poddaje sugestię, a hipnotyzowana osoba reaguje, ale deklaruje później, że nie miała świadomości swojej reakcji? Czy jest to ten sam mechanizm, który ma kontrolę podczas eksperymentów biofeedback, kiedy osoba nie ma bezpośredniej świadomości zmian w znacznikach (markerach) jej fizjologicznego funkcjonowania? Czy jest mu może bliżej do mechanizmu, który umożliwia dobrze znane „automatyzmy” lub zachowania wykonywane z przyzwyczajenia poza naszą świadomością? A czy może wszystkie te aspekty należą do jednego mechanizmu?

Te zachowania są od dawna nazywane reakcjami „niedobrowolnymi” i to właśnie jest przyczyną wrażenia, że hipnotyk ma bezpośrednią kontrolę nad hipnotyzowaną osobą. Weitzenhoffer nazwał to w 1974 roku „klasycznym skutkiem sugestii”, „transformacją podstawowej, ważnej treści komunikacji” w zachowanie, które wydaje się być niedobrowolne.

Jakie dokładnie jest zachowanie niedobrowolne? Lynn i Rhue w „Theories of Hypnosis” (1991) wyróżniają trzy spojrzenia na brak dobrowolności w hipnozie:

Doświadczenie zmniejszonej kontroli nad zachowaniem lub jej brak.

Nieumiejętność przeciwstawienia się sugestii.

Automatyczna reakcja, doświadczona jako pozbawienie wysiłku i sprawczości ze strony jednostki, ale z możliwością oporu, jeśli będzie pożądany.

#1 Taka sytuacja, blokowanie świadomości informacji zwrotnej względem zachowania jest w hipnozie powszechnym doświadczeniem. Niektórzy teoretycy twierdzą, że ten rodzaj doświadczenia jest najważniejszą cechą hipnozy.

#2 To przekonanie ma obecnie niewielu zwolenników. Większość współczesnych ekspertów od hipnozy zgadza się z tym, że osoba hipnotyzowana może stawiać opór niepożądanym sugestiom i taki opór stawia. Nawet pogląd neo-dysocjacji, który utrzymuje, że funkcjonowanie kognitywne może rozpaść się na różne odłamy, nigdy nie przyznaje się do całkowitej rezygnacji z kontroli „wolnej woli”, a mówi raczej o usunięciu z typowej funkcji na wysokim poziomie planowania.

#3 Jest to najbardziej kontrowersyjny ze wszystkich poglądów. Panuje powszechna zgoda na subiektywną percepcję braku dobrowolności w hipnozie, a idea przynajmniej utajonej umiejętności oporu na sugestie jest również przez ekspertów akceptowana. Jednak koncepcja łatwej reakcji z brakiem aktywnego zaangażowania ze strony jednostki jest kontrowersyjna. Pogląd społeczno-psychologiczny utrzymuje, że wolna wola jednostki jest „podzielona” i że jedna część aktywnie wykonuje sugestie, a druga odpowiada brakiem woli. Wcześniejsza teoria ideomotoryczna wskazywała, że reakcja jest bezpośrednim wynikiem sugestii, przypuszczalnie jakimś automatycznym mechanizmem reakcji językowo-behawioralnej („nieświadomość”), na który hipnotyk mógł wpłynąć.

Dokładne opisy aspektów poglądu społeczno-psychologicznego, poglądu neo-dysocjacyjno-kognitywnego i wielu innych pozostają jeszcze do zbadania w przyszłości.

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching (Materiały w oparciu o szkolenie z hipnozy w Instytucie NLP Coaching)

Pomimo faktu, że podatność na hipnozę często pozostaje stała, umiejętność wejścia w hipnozę może się do pewnego stopnia zmieniać pod wpływem określonych treningów. Najbardziej niezbędna umiejętność polega na wewnętrznej koncentracji i całkowitym zaangażowaniu się w wyobrażoną czynność.

Opis tego zjawiska można znaleźć w pracy Michael’a Diamond’a „Modification of hypnotizability: A Review”, Psychological Bulletin, 81: 180-198. Diamond przeprowadza różne eksperymenty, w których wykorzystano muzykę, ciszę, środki psychodeliczne, biofeedback, utratę doświadczenia sensorycznego, hipnotyczny trening behawioralny, warunkowanie i trening relaksacyjny w celu podjęcia próby modyfikacji reakcji na hipnozę.

Inny opis można znaleźć w pracy Wicramesekera’a zatytułowanej „Biofeedback, Behaviour Therapy and Hypnosis” (1976), która sugeruje, że trening wyobraźni, sugestie przygód, wykorzystacie środków psychodelicznych, utrata doświadczenia sensorycznego i trening biofeedback mogą mieć trwały wpływ na podatność na hipnozę.

Inną postawę prezentują Gorassini i Spanos w “A sociocognitive skills approach to the successful modification of hypnotic susceptibility”, Journal of Personality and Social Psychology, 1986, 50: 1004-1012. Sugerują oni, że CSTP, program wzmacniania pewnych reakcji w czasie hipnozy poprzez szkolenie indywidualnych zachowań jednostek, był w stanie zmierzyć podatność na hipnozę. Prawdopodobnie istnieje wiele różnych sposobów,  których reakcje pod wpływem sugestii mogłyby zostać wytworzone i zaobserwowaliśmy już, że nie rozwinięto jeszcze obiektywnych miar na rozróżnienie hipnozy od symulacji, o ile w ogóle są one możliwe i praktyczne. Subiektywna reakcja nie jest modyfikowana przez CSTP, przynajmniej nie w stopniu, w jakim „trening wyobraźni” pomaga w modyfikacji subiektywnych reakcji na hipnozę. Spanos sugeruje, że dalsze badania w tej dziedzinie powinny wskazać na bardziej wyraźne rozróżnienia między uległością, ponowną interpretacją i ponowną klasyfikacją oraz zmianami w doświadczeniu zmysłowym w celu dalszego opisu tego, co dzieje się w reakcjach hipnotycznych.

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching (Materiały w oparciu o szkolenie z hipnozy w Instytucie NLP Coaching)

Przy wykorzystaniu standardowych skryptów indukcji i klasycznych technik indukcji widać, że niektórzy ludzie są bardziej podatni na wejście w hipnozę niż inni. Oprócz koniecznego minimum inteligencji, znajomości języka i umiejętności podążania za instrukcjami, istnieją inne stałe cechy, które wydają się odnosić do skłonności do wejścia w hipnozę, choć nie wydają się odnosić bezpośrednio do czegokolwiek, co zazwyczaj uznajemy za cechy charakteru (tak jak stereotyp łatwowierności, itp.).

Nadzwyczajnie zdolny hipnotyzer może zindywidualizować swoje podejście i tym samym zmniejszyć nieco ilość osób „nie poddających się hipnozie” lub „opornych”, jednak nadal mamy do czynienia z ludźmi, którzy reagują na sugestie hipnotyczne ze znacznie większą łatwością, szczególnie w „głębokim transie”. Ta pozytywna reakcja ukazuje wysoką wiarygodność testu, nawet po wielu latach.

Istnieje 12 rodzajów standardowych testów w skali zwanej SHSS (Stanford Hypnotic Susceptibility Scale), która mierzy sposób, w jaki dana osoba dostosowuje się do zachowania klasycznie hipnotyzowanej jednostki. Dzięki tym pomiarom, około 5% ludzi jest klasycznie nie zdolnych do wejścia w hipnozę, większość ludzi wykazuje umiarkowane noty i około 10% jest w stanie wejść w hipnozę bardzo głęboko i poddać się głębokiemu transowi, takim zjawiskom jak lunatyzm (somnambulizm), halucynacje wzrokowe i słuchowe oraz zdolność do pozostawania w głębokiej hipnozie z otwartymi oczami.

Jak już wspomniano, skłonność do wejścia w hipnozę nie wykazuje żadnych oczywistych korelacji z jakimikolwiek typowymi cechami charakteru. Nie wiąże się ona z łatwowiernością, płcią, ekstrawertycznością/introwertycznością, ani tendencjami neurotycznymi.

Istnieje wstępny dowód na to, że na fizjologiczną reakcję na sugestię wpływ mają pewne formy utraty sensorycznego odbioru lub izolacja. Zalecana lektura: Barabasz and Gregson, „Antarctic wintering – over, suggestion and transient olfactory stimulation: EEG evoked potential and electro-dermal responses.”, Biological Psychology, 9(4):285-95, 1979 Dec.

Obudzony potencjał EEG i reakcji elektro-dermalnych na rzeczywiste i sugerowane stymulacje zostały zapisane na bazie obserwacji dziewięciu mężczyzn, którzy spędzili zimę w Scott Base, na Antarktyce. Zróżnicowana analiza różnych odkryć wskazała na pewne trwałe trendy, pomimo niesprzyjających warunków i różnice między poszczególnymi jednostkami. Spójność ze studiami nad EEG została udowodniona w obszarze potylicznym (O1 i O2), jak również w obszarze skroniowym (T3 i T4). Przewodność skóry (SC – skin conductance) wykazała istotne reakcje na rzeczywiste i sugerowane zapachy przed i po zimowaniu. Ograniczenie amplitud EEG dla stymulantów rzeczywistych i sugerowanych została wykazana przed zimowaniem. Natomiast po czasie spędzonym na Arktyce ograniczenie amplitud EEG ukazała spadek dla rzeczywistych stymulantów, a wzrost dla stymulantów sugerowanych. Implikacje tych odkryć są tłumaczone konfliktem pomiędzy różnymi źródłami informacji na temat reakcji człowieka na izolację w środowisku arktycznym.

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching (Materiały w oparciu o szkolenie z hipnozy w Instytucie NLP Coaching)

Przeprowadzono również różne badania w celu określenia, jakie rodzaje psychologicznej presji naruszą amnezję hipnotyczną i w jakich warunkach.

Dobrym przykładem jest praca Schuyler & Cole, “A physiological investigation of volitional and nonvolitional experience during posthypnotic amnesia”, Journal of Personality & Social Psychology, 40(6): 1160-9, 1981 Jun.

Osoby, które bardzo dobrze reagują na sugestie hipnotyczne i które zostały zaklasyfikowane jako posiadające kontrolę nad zapamiętywaniem (ochotnicy) i nie posiadające kontroli nad zapamiętywaniem (nie-ochotnicy) podczas amnezji post-hipnotycznej, zostały porównane ze sobą w czterech fizjologicznych pomiarach (puls serca, reakcja elektrodermalna, rytm oddechu, napięcia mięśni) podczas post-hipnotycznego przywołania. Zastosowano dwa różne konteksty: W pierwszym przypadku stworzono presję, aby naruszyć amnezję post-hipnotyczną (instrukcje detektora kłamstw); w drugiej sytuacji, służącej jako kontrola, stworzono warunki relaksu. Uzyskane dane potwierdziły wcześniejsze spostrzeżenia Howard’a i Cole’a i pokazały, że osoby-ochotnicy pod wpływem warunków detektora kłamstwa przywołały więcej niż trzy inne osoby, które się od siebie nie różniły. Jednakże wykorzystanie innego pomiaru wolnej woli pokazało, że zarówno u ochotników, jak i nie-ochotników została naruszona amnezja pod wpływem detektora kłamstwa. Reakcja elektrodermalna potwierdzała relacje osób poddawanych badaniom, które twierdziły, że w tym przypadku posiadały kontrolę. W innych kwestiach pomiary fizjologiczne były nieistotne. Wyniki są dyskutowane w odniesieniu do (a) badań nad próbą naruszenia amnezji post-hipnotycznej, (b) klasyfikacji osób na ochotników i nie-ochotników oraz (c) teorie hipnozy.

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching (Materiały w oparciu o szkolenie z hipnozy w Instytucie NLP Coaching)

Amnezja (w tym przypadku po prostu wybiórcze zapominanie) czasem występuje w hipnozie spontanicznie, a czasem jako wynik bezpośredniej lub pośredniej sugestii, aby o czymś zapomnieć. Efekt amnezji może trwać przez różne odcinki czasu, możliwe że miesiącami lub dłużej, w zależności od psychologicznego znaczenia amnezji i zapomnianych treści, jak również zależnie od intensywności prób przywołania i dostępności w otaczającym nas środowisku wskazówek przywołujących pamięć.

Sugestia post-hipnotyczna jest ogólnie rzecz biorąc odpowiedzią na sugestię hipnotyczną, która wychodzi poza granice samego okresu transu. Sugestie post-hipnotyczne są często przekazywane bez świadomości tego, że wcześniej były już przedstawiane (stąd konieczne jest połączenie z hipnotyczną amnezją tego zjawiska). Indywidualne reakcje na sugestię post-hipnotyczną, z amnezją jako źródłem sugestii, zostaną inkorporowane do toczących się działań bez żadnych zakłóceń, podobnie jak w rytualnych zajęciach, do których nie przywiązujemy większej uwagi, np. mycie zębów, czy przemierzanie tej samej trasy do pracy. Jeśli reakcja wiąże się z jakimś dziwnym działaniem, dana osoba poczuje się pogubiona lub (co typowe) poda kreatywne racjonalne wytłumaczenie swojego zachowania. Rzadko wystąpi świadomość działania, wynikającego z poprzedniej sugestii.

Wielu ekspertów od hipnozy twierdzi, że jednostki mogą opierać się i opierają się post-hipnotycznym sugestiom, których nie chcą realizować, z wyjątkiem sytuacji, gdy bezwzględne zaufanie dla hipnotyka umożliwia nietypowe zachowanie. Czasem uważa się to bardziej za rolę relacji między hipnotykiem a osobą hipnotyzowaną niż kwestię umiejętności wymuszenia czegoś na drugiej osobie, bez jej wiedzy.

Oprócz artykułu Hilgarda w Annual Reviews (1965), Vol. 16, który został wspomniany powyżej, sięgnij po następujące źródła na temat badań post-hipnotycznych.

W. Wells, 1940, “The extent and duration of post-hypnotic amnesia”, Journal of Psychology, 9: 137-151.

Edwards, 1963, “Duration of posy-hypnotic effect”, British Journal of Psychiatry, 109: 259-266.

Dixon, 1981, “Preconscious Processing” (książka)

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching (Materiały w oparciu o szkolenie z hipnozy w Instytucie NLP Coaching)

Niektóre „nietypowe możliwości” przypisywane hipnozie są w istocie prawdziwe, ale uważane są jednocześnie za całkiem normalne umiejętności w różnych niehipnotycznych sytuacjach, choć kontekst „głębokiego hipnotycznego transu” daje wyjątkowy dostęp do tych zwyczajnych umiejętności. Jest to produkt wyjątkowej kontroli uwagi obecny w reakcjach hipnotycznych.

„Trans pozwala hipnotyzerowi na pobudzenie w sposób kontrolowany tych samych mentalnych mechanizmów, które występują spontanicznie w codziennym życiu.”

T.X. Barber, wysoko ceniony badacz ludzkiego zachowania w stanie hipnozy, od dawna głosi pogląd, że ludzie są w stanie wyzwolić swoje wewnętrzne umiejętności poprzez bezpośrednie prośby o to, aby pomyśleć, poczuć i doświadczyć czegoś w zasugerowany sposób, bez zastosowania indukcji hipnotycznej. Twierdzi, że tajemnica hipnozy wiąże się ze zdolnością do fantazjowania w sposób halucynacyjny, dostarczając tym napięcie i ekscytację. Zdaniem Barbera ważny jest też sposób, w jaki podawane są sugestie, język dający silne, metaforyczne sugestie.

Keith Harary, w swoim artykule w Psychology Today z marca/kwietnia 1992, zatytułowanym: „The trouble with HYPNOSIS. Whose power is it, anyway?”, podsumowuje wiele badań nad hipnozą i wyciąga następujące wnioski:

„Umieszczanie ich [prawdziwych opinii na temat hipnozy] pod etykietką ‘hipnoza’ ukazuje, co naprawdę ma miejsce. Nie ma tam nawet sugestii, że są to nasze własne moce i że istnieją sposoby, na uzyskanie ich bezpośrednio i wyłącznie dla nas samych.”

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching (Materiały w oparciu o szkolenie z hipnozy w Instytucie NLP Coaching)

50. Monitorowano podmioty, mierząc poziom oddechu, tętno, ciśnienie krwi, reakcje skóry, aktywację EEG (zapisu elektroencefalograficznego) oraz aktywność mięśni. Osoby te były monitorowane podczas stanu świadomej uwagi, podczas medytacji, hipnozy (relaksacyjna i zadaniowa) oraz relaksacji. Dały one werbalną, porównawczą ocenę każdego stanu. Wyniki ukazały znacznie lepsze reakcje relaksacyjne wobec stanów relaksacyjnych (relaksacja, relaksacja-hipnoza, medytacja) niż dla stanu rozbudzonego.

Między stanami relaksacyjnymi nie zaistniały żadne istotne różnice, z wyjątkiem pomiaru „aktywności mięśni”, w którym medytacja wypadła znacznie lepiej niż pozostałe stany. Podsumowując, wystąpiły istotne różnice między hipnozą relaksacyjną i hipnozą zadaniową. Dla miar subiektywnych hipnoza relaksacyjna i medytacja były znacznie lepsze niż relaksacja, jednak między hipnozą relaksacyjną a medytacją nie odnotowano żadnych różnic.

51. W ostatnim czasie podejmowano jeszcze kilka prób odnalezienia fizjologicznych korelatów hipnotycznej sugestywności. Jedną z nich było badanie EEG przeprowadzone przez Davida Siegela ze Stanfordu, którego wyniki zostały opublikowane w Journal of Abnormal Psychology, 94:249-255, Spiegel, Cutcomb, Ren i Pribram, (1985) „Hypnotic Hallucination Alters Evoked Potentials”. Wydawało się, że Spiegel znalazł wzór na wywołaną reakcję, który pojawił się podczas hipnotycznie zasugerowanej halucynacji, jednak nie podczas symulacji hipnotycznej halucynacji. Nicholas Spanos twierdził, że te dane EEG zostały błędnie zinterpretowane, biorąc pod uwagę sposób kontroli, z jakiej korzystały osoby hipnotyzowane. (Odpowiedź autora na komentarz Spiegel’a: N. Spanos (1986) „Hypnotic Behaviour: A Social-Psychological Interpretation of Amnesia, Analgesia and ‘Trance Logic’”, Behavioral and Brain Sciences 9:449-502).

52. Podobna próba, polegająca na pomiarze częstotliwości aktywności EEG, a nie wywołanego potencjału: rosyjskie źródła opisują wstępny sukces w znalezieniu fizjologicznego korelatu z indukcją hipnotyczną. Szukaj w: Aladzhalova, Rozhnov & Kamenetski, „Human hypnosis and super-slow electric al activity of the brain.” Zhurnal Nevropatologii i Psikhiatrii Imeni S-S-Korsakova. 76(5):704-9, 1976.

53. W powyższym artykule autorzy analizowali transformację wolnych oscylacji potencjału mózgu u 15 pacjentów z nerwicą podczas 50 sesji hipnozy. Wyniki tych badań pozwoliły na rozróżnienie pewnych ważnych cech w zmianach oscylacji potencjału mózgu na różnych etapach hipnozy. Wniosek był z tego taki, że badanie tych zmian podczas hipnozy może ustanowić pewne korelacje między fizjologicznym stanem mózgu a nieświadomymi procesami umysłu.

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching (Materiały w oparciu o szkolenie z hipnozy w Instytucie NLP Coaching)

42. Większość klasycznych poglądów na temat hipnozy od dawna utrzymuje, że jest ona czymś odmiennym od innych rodzajów komunikacji interpersonalnej oraz że indukcja (proces przygotowawczy uznawany przez niektórych za konieczny w doprowadzeniu do stanów hipnotycznych) prowadzi do stanu, w którym świadomość podmiotu i jej reakcje behawioralne są nieco zmienione.

43. Nazwa ta była w przeszłości zwykle kojarzona z tym zmienionym stanem funkcjonowania w „transie”, pojęcie używane do opisu działań pewnych duchowych mediów i innych zjawisk, które niektórzy psycholodzy określają jako „dysocjacyjne”, ponieważ następuje pewna zmiana w osobowości jednostki w odniesieniu do jej typowych wzorów reagowania na otoczenie.

44. Trans, z przyczyn, które zamierzamy zbadać, może być bardzo mylącym terminem, określającym to, co się dokonuje w hipnozie, gdyż nie jest to wcale sen ani odurzenie, jak niektóre konotacje na to wskazują.

45. Jednak określenie „trans” jest w literaturze tak wszechobecne, że może nam posłużyć jako punkt startowy.

46. Przeprowadzono wiele eksperymentalnych i klinicznych badań, próbując określić unikalne elementy hipnozy, w przeciwieństwie do innych sytuacji (np. ludzie motywowani jedynie po to, by zastosować się do próśb hipnotyzera; hipnotyczne symulatory). Zewnętrzne sygnały behawioralne i w zasadzie każdy fizjologiczny pomiar ukazany w hipnozie nie różnią się tak bardzo od zwyczajnego stanu świadomości, jak utrzymują niektórzy teoretycy.

47. Lata uważnych analiz prowadzonych przez wielu badaczy nie przyniosły w zasadzie żadnych wiarygodnych fizjologicznych korelatów odnośnie hipnozy, które nie były (1) związane z relaksacją związaną z indukcją (większość indukcji, choć nie wszystkie, wiąże się z fizycznym odprężeniem) lub (2) oczywistym wynikiem sugestii zamiast mechanizmu odpowiedzialnego za zaobserwowaną sugestywność, uznaną w pewnym stopniu za wyjątkową dla transu hipnotycznego.

48. Przynajmniej jedna teoria hipnozy uznaje ją za odpowiednik pewnej formy odprężenia. Porównanie różnych metod relaksacyjnych z uwzględnieniem zarówno obiektywnych miar, jak i subiektywnych raportów wskazuje, że głęboka relaksacja towarzyszy niektórym hipnozom, ale nie wszystkim. Hipnotyczna sugestywność nie jest ograniczona do stanów relaksacyjnych.

49. Reprezentacyjne badanie relaksacji przedstawiono w: Morse, Martin, Furst & Dubin, „A physiological and subjective evaluation of meditation, hypnosis and relaxation” w Journal Psychomatic Medicine. 39(5):304-24, 1977 Sep-Oct.

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching (Materiały w oparciu o szkolenie z hipnozy w Instytucie NLP Coaching)

Hipnoterapia jest wykorzystaniem hipnozy w celu samodoskonalenia się i/lub uwolnienia się od problemów. Każda hipnoterapia korzysta z hipnozy, jednak nie każda hipnoza jest hipnoterapią. Co więcej, fakt, że dana osoba posiadła sztukę hipnozy, niekoniecznie oznacza, że jest wykwalifikowanym hipnoterapeutą. W przeciwieństwie do tego, co wielu sądzi, polega to na pomocy w przezwyciężeniu niechcianego przyzwyczajenia, a nie tylko na wydawaniu sugestii hipnotycznych. Jeśli podświadomość danej osoby opiera się pozytywnym sugestiom zmierzającym do osiągnięcia celu, kompetentny hipnoterapeuta pomoże tu znacznie bardziej niż osoby po minimalnym szkoleniu w hipnozie, bądź po samodzielnej nauce. A wiedza płynąca z doświadczenia w doradztwie NIE jest substytutem odpowiedniego szkolenia w hipnoterapii, gdy korzysta się z hipnozy w celu pomocy ludziom.

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching (Materiały w oparciu o szkolenie z hipnozy w Instytucie NLP Coaching)

Mój mentor wierzył w to, że wszystkie techniki indukcji hipnozy można podzielić na sześć głównych kategorii, które nazwał TYPAMI INDUKCJI. Gdy kompetentny hipnotyk je zrozumie, może wykorzystywać je jak klocki do tworzenia niemal nieskończonej liczby technik indukcji. Są one przedstawione poniżej:

Fiksacja oczu (lub metody „zafiksowanego spojrzenia”) była początkowo wykorzystana w pierwszej dekadzie XIX wieku i to właśnie z niej korzysta się najczęściej w Hollywood. Wielu ludzi (w tym ja) nie reaguje na indukcje fiksacji oczu, stąd osoby, które być może reagują całkiem dobrze na inne typy indukcji, mogą być tu łatwo ocenione przez hipnotyzera, stosującego tylko tę metodę, jako „niepodatne”. Wielu moich klientów, którzy z powodzeniem zareagowali na inne typy indukcji, wcześniej słyszało od różnych medyków lub psychologów błędne stwierdzenia, jakoby nie mogli zostać zahipnotyzowani ze względu na brak reakcji wobec indukcji zafiksowanego spojrzenia.

Relaksacja progresywna (i wyobraźnia) – te metody są często stosowane na taśmach autohipnozy, jak również przez osoby wprowadzające w stan medytacji – często korzystają one z indukcji relaksacji (lub kierowanego wyobrażania), aby sprawić, by ktoś wyobraził sobie siebie w sejfie lub spokojnym miejscu, a następnie obudził się do pełnej świadomości. Często ci, którzy korzystają z tego typu indukcji hipnozy, zaprzeczą stosowania hipnozy – i niektóre z takich osób powiedziały mi, że nie wierzą w hipnozę. Trans to trans i forma hipnozy, bez względu na to, jaką nazwę temu nadamy.

Metody konfuzji umysłu są zaprojektowane tak, aby wprowadzały świadomy umysł w konfuzję, aby stał się bardziej podatny na relaks i wejście w hipnozę. Nie próbuj tego typu indukcji, dopóki tego dobrze nie zrozumiesz i będziesz wiedział, co zrobić, gdy klient wejdzie w hipnozę.

Metody mentalnego błądzenia wykorzystują wyobraźnię w połączeniu z reagowaniem, w celu zahipnotyzowania poprzez reagowanie na sugestie.

Utrata równowagi: większość z nas zdaje się posiadać wrodzone pragnienie bycia delikatnie kołysanym, co widzimy choćby na przykładzie milionów krzeseł bujanych. Jak wiele matek „hipnotyzuje” swoje dzieci, kołysząc je do snu?

Szok dla systemu nerwowego: „natychmiastowe” indukcje podane według pewnego wzoru, z których często korzystają hipnotyzerzy na scenie, są przykładem tego typu indukcji, wykorzystującej nagły empatyczny rozkaz podany w zaskakujący sposób. Uczestnik lub klient doświadczy „chwili bierności”, podczas której albo oprze się transowi lub pozwoli na wejście i szybko zapadnie w hipnozę. Chociaż bardzo rzadko korzystam z tego typu indukcji, czasem wydaje się on być odpowiedni.

Kiedy te typy indukcji zrozumiesz, możesz połączyć dwie lub więcej jak „klocki” dla zbudowania technik, których wyobraźnia może tworzyć nieograniczoną ilość.

W celu zapoznania się z bardziej szczegółowymi opisami tych podstawowych typów indukcji, polecamy szkolenie Praktyk Hipnozy w Instytucie NLP Coaching.

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching (Materiały w oparciu o szkolenie z hipnozy w Instytucie NLP Coaching)