Bardzo możliwe, że prawda leży po środku: pomiędzy teorią stałych cech charakteru a teorią reakcji warunkowanych. Pewne kwestie „ekologiczne” obecne w reakcjach hipnotycznych, aspekty doświadczenia indywidualnego będą wykazywały tendencję pozostawania we wzajemnej spójności lub przesuwania się w kierunku spójności (dawnym przykładem jest tutaj teoria „dysonansu poznawczego”).

Na jednostki prawdopodobnie może wywrzeć wpływ sytuacja sztucznego hipnotycznego wyobrażenia, aby wykonywać rzeczy, które normalnie byłyby uważana ze nietypowe i aby robić je w nietypowym czasie i miejscach. Jednak również tutaj istnieją jasne „ekologiczne” granice.

Na przykład, większość badań zasugerowała, że dana jednostka może odrzucić i odrzuca niektóre sugestie, zarówno podczas hipnozy, jak również formy sugestii post-hipnotycznych i nie jest przymuszana bezpośrednio w hipnozie do postępowania wbrew swojej „woli”, choć może postępować pod wpływem fałszywych przesłanek.

Klasyczny badaniem wspierającym ten pogląd jest praca Miltona Ericksona „An experimental investigation of the possible antisocial use of hypnosis” opublikowana w Psychiatry w 1939 roku (2, 391-414). Podobny pogląd M. T. Orne’a został przedstawiony w rozdziale poświęconym hipnozie w książce z 1961 roku „The Manipulation of Human Behavior” (Biderman and Zimmer, 169-215). Orne twierdzi, że przymus lub „Svengali Effect” przypisywany czasem hipnozie jest produktem eksperymentalnej sytuacji hipnotycznej.

Jednakże, wykazano również, że jednostka może zostać przez hipnotyzera zwiedziona i kierując się zaufaniem wobec hipnotyzera, zachowywać się w dziwny sposób w nietypowych sytuacjach, nawet potencjalnie niebezpiecznych lub żenujących. Ten potencjał jest dobrze znany fanom „hipnozy scenicznej”, szczególnie w przypadku osób wyjątkowo podatnych na dramatyczne taktyki hipnotyzera scenicznego. Taktyki te różnią się zdecydowanie od klasycznej indukcji, wykorzystywanej w medycynie i psychoterapii, opierając się na zaskoczeniu, nagłym zakłopotaniu, presji społecznej i innych czynnikach nieobcych medycznym hipnoterapeutom, ale też zazwyczaj przez nich nie podkreślanych.

Klasyczne badanie, które ukazało sposób, w jaki jednostki wchodziłyby w reakcje hipnotyczne w sztucznych sytuacjach hipnotycznych, zostało przedstawione przez Loyda W. Rowlanda w „Will Hypnotized Persons Try to Harm Themselves or Others?”, Journal of Abnormal and Social Psychology, 34(1939): 114-117. Opisał je również William Corliss w „The Unfathomed Mind: A Handbook of Unusual Mental Phenomena” (120-123). Badanie to pokazało, jak hipnotyzowane osoby wkładają ręce do pudełek, w których myślały, że znajdują się węże (grzechotniki) i polewały kwasem twarze innych osób, myśląc, że nie są one chronione.

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching (Materiały w oparciu o szkolenie z hipnozy w Instytucie NLP Coaching)